28/07/2021
Có một danh từ rất hay trong tiếng Việt mà ở thời đại này không mấy khi được sử dụng nữa. Đó là "lòng trắc ẩn".
Trắc ẩn, tức là cảm nhận được những điều mắt không thể thấy, tai không thể nghe.
Nếu bạn bắt được một đứa bé ăn cắp hai ổ bánh mỳ vì quá đói, thay vì bỏ tù nó, bạn chỉ cho nó đến xin làm việc ở đâu đấy, đưa lại cho nó một ổ để ăn cầm hơi, rồi dặn nó cả đời tuyệt đối không bao giờ được làm những việc như trộm cắp nữa. Đó là lòng trắc ẩn.
Người có lòng trắc ẩn, chính là người có tấm lòng bao dung, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, cảm thông cho nỗi khổ của họ. Nếu không có lòng trắc ẩn, thì cũng sẽ không có những thứ như nhân cách, hay tình thương giữa người với người. Lòng trắc ẩn cũng là con đường để đạt được thứ mà người xưa coi là nếu có được thì sẽ có cả thiên hạ - lòng người.
Đọc đến đây, có thể bạn đang nghĩ, làm thế nào để có thể phát triển được lòng trắc ẩn trong mình.
Câu trả lời chính là "học Văn". Học Văn phát triển chủ yếu hai việc, một là khả năng trắc ẩn, hai là kỹ năng diễn đạt.
Ngày trước, Văn học là công cụ duy nhất để một người được đặt mình vào trong cuộc đời của rất nhiều người khác và học những bài học làm người từ trong đó. Bây giờ thì chúng ta đã có điện ảnh, có cả internet, Văn học không còn là phương tiện duy nhất nữa.
Dù bạn là người thích xem phim, hay đọc tiểu thuyết, hoặc lắng nghe chuyện đời của những người xung quanh, thì tất cả những việc ấy đều có một phần phát triển khả năng trắc ẩn theo thời gian.
Nhưng có một thứ mà chỉ học Văn mới phát triển được, đó chính là Viết. Hay nói chính xác hơn, là khả năng sắp xếp suy nghĩ, tự diễn đạt được cảm xúc của bản thân, biết truyền đạt một cách gọn gàng, súc tích, truyền cảm và hiệu quả nhất.
Những người đã từng làm những công việc như bán hàng, hay đi tỏ tình thì cũng thừa hiểu, một giây lan man sẽ làm mất một mối khách hàng sộp, hoặc là bỏ lỡ tình yêu của đời mình. Einstein cũng từng nói một câu "khi bạn hiểu về một thứ đủ sâu, bạn sẽ có thể giải thích về nó cho một đứa trẻ 5 tuổi".
Đó đều là những ví dụ về việc khi một người có khả năng hiểu và truyền đạt tốt, họ sẽ có thể tạo ra những bước chuyển bất ngờ thế nào trong cuộc đời mình. Chỉ tiếc là, trường học của chúng ta lại không dạy về những điều đó.
Trong suốt 12 năm đi học, môn Văn với tôi luôn là một thứ gì đó thật sai sai. Đến giờ khi tự học lại về tiếng Việt, mới nhận ra quá nhiều điều bất ngờ.