23/09/2026
MÁI TRƯỜNG XƯA VÀ MỘT HÀNH TRÌNH KHÔNG THỂ NÀO QUÊN
Có những nơi, dù đã đi xa bao nhiêu năm, chỉ cần nhìn lại một bức ảnh cũ, nghe nhắc đến một cái tên thân thuộc, lòng ta bỗng chùng xuống bởi bao kỷ niệm ùa về. Với nhiều thế hệ học sinh chúng tôi, nơi ấy chính là Trường THPT Nguyễn Văn Cừ – ngôi trường đã đi cùng tuổi trẻ, nâng bước bao ước mơ và lưu giữ một phần ký ức đẹp nhất của đời người.
Hành trình của trường bắt đầu từ tháng 9 năm 1983, khi cơ sở 2 của Trường PTTH Quế Sơn mở những lớp học đầu tiên tại xã Quế Phú. Ngày ấy, trường chỉ có ba lớp 10 với 166 học sinh. Phòng học còn thiếu, nhà ở giáo viên còn tạm bợ, khuôn viên vẫn mang dáng vẻ của một vùng đất mới.
Trong ký ức của những thế hệ đầu, thầy Án, thầy Phát, thầy Lân, thầy Đắc và cô Trà là những người sớm có mặt, cùng nhau gây dựng nền móng ban đầu cho nhà trường. Giữa bao thiếu thốn, các thầy cô vẫn mang theo một niềm tin giản dị mà lớn lao: con em quê hương rồi đây sẽ có thêm cơ hội học tập, trưởng thành và đi xa hơn trên con đường tri thức.
Ngày 5 tháng 1 năm 1984, UBND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng ban hành Quyết định số 58/QĐ-UB, chính thức thành lập Trường PTTH Vừa học vừa làm Nguyễn Văn Cừ. Từ đó, ngôi trường mang tên người chiến sĩ cách mạng kiên trung Nguyễn Văn Cừ được xác lập về mặt pháp lý và bắt đầu viết nên hành trình lịch sử của mình.
Những năm tháng đầu tiên ấy sẽ còn sống mãi trong ký ức thầy trò. Đó là thời kỳ học sinh vừa học văn hóa, vừa lao động và góp sức dựng xây trường lớp. Thầy trò từng trồng cây gây rừng tại Quế Hiệp, Quế Thuận; lao động ở khu vực Mỹ Sơn; vận chuyển gạch, cát, làm hàng rào và cải tạo khuôn viên. Có những ngày mọi người phải dựng lều, ở lại giữa vùng trồng rừng. Mồ hôi đã thấm xuống từng lối đi, khoảng sân và viên gạch để từ một cơ sở còn nhiều thiếu thốn, mái trường dần thành hình.
Thầy Lê Duy Phát – người Hiệu trưởng đầu tiên – cùng các giáo viên thuở ban đầu đã đặt những viên gạch nền móng cho nhà trường. Bên cạnh công sức của thầy và trò còn có sự chung tay của phụ huynh, nhân dân và các đơn vị tại địa phương. Ông Trần Ngọc Du, nguyên Giám đốc Xí nghiệp gạch ngói Nam Sơn, là một trong những người đã hỗ trợ vật liệu xây dựng trường. Bởi vậy, ngôi trường này không chỉ được dựng nên bằng gạch, cát và những quyết định hành chính, mà còn bằng nghĩa tình của cả một vùng quê.
Năm 1987, trường đổi tên thành Trường PTTH Nguyễn Văn Cừ. Từ năm học 1990–1991, trước những biến động về quy mô học sinh, trường được tổ chức theo mô hình Trường Phổ thông cấp II–III Nguyễn Văn Cừ. Đó là giai đoạn nhiều khó khăn, có thời điểm toàn trường chỉ còn sáu lớp với chưa đến 200 học sinh. Nhưng chính trong những năm tháng gian nan ấy, ngọn lửa dạy và học vẫn được gìn giữ, để hành trình của trường không bao giờ bị đứt đoạn.
Ngày 3 tháng 9 năm 1997, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định số 1689/QĐ-UBND, tái lập Trường THPT Nguyễn Văn Cừ. Từ năm học 1997–1998, trường chính thức hoạt động độc lập ở bậc trung học phổ thông, mở ra một chặng đường mới – ổn định hơn, vững vàng hơn và từng bước khẳng định chất lượng giáo dục.
Từ những phòng học đơn sơ thuở trước, trường đã có các dãy phòng học kiên cố, phòng thực hành, thư viện và khu giáo dục thể chất. Đến dịp kỷ niệm 30 năm thành lập vào năm 2014, gần 8.000 học sinh đã tốt nghiệp dưới mái trường này.
Năm 2024, trường có gần 1.000 học sinh và 66 cán bộ, giáo viên; trong đó có 20 cựu học sinh trở về công tác, giảng dạy tại chính ngôi trường từng chắp cánh cho tuổi trẻ của mình. Có lẽ, không sự tiếp nối nào xúc động hơn khi người học trò năm xưa trở về đứng trên bục giảng, tiếp tục trao truyền tri thức và tình yêu mái trường cho thế hệ hôm nay.
Hơn bốn mươi năm đã trôi qua. Mái tóc thầy cô ngày nào có thể đã bạc. Những cô cậu học trò từng đạp xe trên con đường quê đến lớp nay đã trở thành những người cha, người mẹ; những cán bộ, kỹ sư, bác sĩ, nhà giáo, doanh nhân và người lao động ở khắp mọi miền. Sân trường đã đổi khác, những dãy phòng học đã khang trang hơn, nhưng tiếng trống trường, hàng cây, góc lớp và dáng cổng trường xưa vẫn nằm nguyên trong một miền ký ức.
Nhìn lại lịch sử nhà trường, chúng ta càng thấu hiểu rằng mỗi thế hệ hôm nay đang được thừa hưởng thành quả từ biết bao công sức của người đi trước. Đó là sự tận tụy của những người thầy, ý chí của những học sinh không ngại gian khó và nghĩa tình của một cộng đồng đã cùng nhau dựng nên mái trường bằng tất cả niềm tin vào tương lai.
Xin được thành kính tri ân các thế hệ thầy giáo, cô giáo, cán bộ, nhân viên và những người đã góp phần xây dựng Trường THPT Nguyễn Văn Cừ. Xin gửi lời yêu thương đến tất cả những ai từng bước qua cánh cổng trường này.
Dù mai này mỗi người đi về một phương, trong hành trang của chúng ta vẫn luôn có một khoảng trời mang tên Nguyễn Văn Cừ – nơi có tuổi trẻ, tình bạn, lời thầy cô và những tháng năm không bao giờ trở lại…
Tự hào một mái trường. Trân trọng một hành trình. Thương nhớ mãi những năm tháng thanh xuân.
https://baodanang.vn/truong-thanh-trong-gian-kho-3119425.html
https://baodanang.vn/truong-thpt-nguyen-van-cu-que-son-ky-niem-30-nam-thanh-lap-truong-3119414.html
https://baodanang.vn/40-nam-thanh-lap-truong-thpt-nguyen-van-cu-xung-danh-ngoi-truong-mang-ten-nha-lanh-dao-kien-trung-3139965.html
https://youtu.be/-q4Bcd3JABQ